Παρόλο το τριήμερο, εγώ βαριέμαι να πάω αύριο στη δουλεια... αφήστε με να κοιμηθώ!

Δεν είναι μόνο ο αναρχισμός lifestyle

Το κίνημα τελείωσε, και τί έμεινε;
Στέκια και χώροι ανοίγουν γεμίζουν αδειάζουν και κλείνουν. Και τί έμεινε;
Άνθρωποι περνάνε και φεύγουν. Και τί μένει;
Το ευχάριστο φούσκωμα της κατανάλωσης.

Μπαίνουμε σε μια παρέα, σε μια ομάδα, γιατί είναι ωραία, για να περνάμε καλά.Για να ζήσουμε την εμπειρία. Και μόλις το πράμα ζορίζει, μόλις απαιτεί κάτι παραπάνω από ότι είμαστε έτοιμοι να δώσουμε, μόλις ζητά ανάληψη πρωτοβουλιών και ευθυνών, ή μόλις φουσκώνουμε λίγο και ζητήσουμε νέες εμπειρίες, την κάνουμε με ελαφρά πηδηματάκια. Περνάμε από παντού, κάνουμε λίγο απ' όλα αλλά και τίποτα συγκεκριμένα. Όλα ανάλαφρα, ίσα να τα γευτούμε, όλα επιφανειακά. Δε μπορούμε να μείνουμε πολύ σε ένα σημείο, να επενδύσουμε κάπου, σε μια σχέση, σε μια ομάδα. Και αυτό για να μη δεσμευτούμε, λέμε. Για να είμαστε ανοιχτοί και να μη χάνουμε τίποτα από το πλήθος ερεθισμάτων που περνά από δίπλα μας. Ψέμα. Απλά μας είναι αδύνατο να επιμείνουμε σε κάτι, να ζοριστούμε για κάτι, να δώσουμε έστω και μια στάλα φαιάς ουσίας παραπάνω. Αυτό σημαδεύει το τρόπο που σχετιζόμαστε, που αγαπάμε, που κάνουμε πολιτική. Μόνο κατανάλωση. Ίσα ίσα για να περνάμε καλά και να νομίζουμε ότι κάτι κάνουμε...

Είμαστε περαστικοί απ' τη γιορτή. Ποτέ μας δεν ενδιαφερθήκαμε να μάθουμε ποιος γιορτάζει, γιατί, και γιατί μας κάλεσε. Ούτε προς θεού σκεφτήκαμε να βοηθήσουμε και μεις στη διοργάνωση. Εμείς για να φάμε και να πιούμε ήρθαμε. Και στο τέλος δεν έχουμε κάνει τίποτα. Κρατάμε όμως αυτό το εξαίσιο φούσκωμα της κατανάλωσης. Ότι τα ζήσαμε όλα. Τίποτα δε ζήσαμε. Περάσαμε και δεν αγγίξαμε. Άντε στον αγύριστο λοιπόν...


Αν δε μπορώ να χορέψω δεν είναι δική μου επανάσταση - Emma Goldman

Αν δε μπορώ να επαναστατήσω, δεν είναι δικός μου ο χορός...

Αφιερωμένο στις εκδηλώσεις που δεν είχανε κόσμο,αλλά και σ' αυτές που είχανε, στις κινηματογραφικές, θεατρικές και μουσικές ομάδες που περάσανε καλά, στις ομάδες που σβήσανε, στις πρωτοβουλίες που δε προχωρήσανε, και στις δικτυώσεις που στραβώσανε. Λόγω πολιτικών διαφωνιών βεβαίως... α, και σ' αυτούς που πίστεψαν πως ήμασταν εδώ για σοβαρό σκοπό, για πολιτική, για επανάσταση βρε αδερφέ. Καλή τύχη μάγκες.

Στον Π.

Είναι μόλις 19. Χαμογελαστός, γεμάτος όνειρα και πάθος. Σαν να θέλει να πιει όλο το κόσμο με μια γουλιά, να ρουφήξει τον αέρα όλο με μια ανάσα. Σαν να μη θέλει να παραδεχτεί τη θνητότητά του.Ονειρεύεται κι' αυτός. Πως είναι μεγάλος.Πως μπορεί τα πάντα μονομιάς ν'αλλάξει. Και κάνει ό,τι μπορεί γι'αυτό. Ζει γι'αυτό. Πιστεύει.Θέλει να μάθει τα πάντα.Αγαπάει τα πάντα.Ακόμη κι αυτά που πολεμά. Τα αγαπά γιατί τον κάνουν τόσο μεγάλο, όσο κι ο αντίπαλός του.

Τού λαχε όμως να ζήσει σε μια εποχή που μας τελείωσαν τα μεγάλα. Και τα όνειρα μας τελειώσανε. Το πάθος μας χύνεται σε τσιμεντένιο πάτωμα, και δε ποτίζει τη γη. Τ' αυτιά είναι βουλωμένα. Ή μάλλον βουίζουν από το πολύ θόρυβο, και δε μπορούν ν'ακούσουν τη κραυγή.

Ήταν κι αυτός εκεί. Όταν οι φοιτητές σήκωσαν το ανάστημά τους, ενάντια στο ξερίζωμα, που λέγεται "μεταρρύθμιση". Μέχρι κι οι λέξεις χάσαν το νόημά τους σήμερα. Ήταν εκεί όταν μας χτύπησαν. Όταν μας μάτωσαν. Για να κάνουν πολιτική. Για να φτιάξουν το πρόσωπό τους, τσάκισαν το δικό μας. Και αυτός ήταν εκεί. Ήταν ένας από αυτούς που κατηγορήθηκαν άδικα, απλά επειδή ήταν εκεί. Επειδή αγωνίζονταν. Και αγωνιζόταν πάντα με φανερό πρόσωπο, γιατί ήταν ένας από μας, γιατί ήθελε να φανεί η οδύνη στα μάτια του, η αγωνία για όσα ζει.

Αφού ασέλγησαν επάνω του, στις πράξεις και τα πιστεύω του, αθωώθηκε. Είχε κοπάσει ο ορυμαγδός. Άλλωστε σημάσία είχε να φανεί στο γυαλί πως γίνεται έργο, πως επιβάλλεται δικαιοσύνη. Απο ποιόν; και σε ποιον;Ποιος άραγε από αυτούς είναι σε θέση να δικάσει ακόμα και το κάψιμο της τράπεζας; Αυτοί είναι οι πρώτοι κλέφτες, οι πιο αδίστακτοι δολοφόνοι.

Είχε φοβηθεί τότε είναι η αλήθεια. Ήταν όλα αυτά πολύ μεγάλα γι' αυτόν, δε καταλάβαινε το ρόλο που έπρεπε να παίξει. Γι' αυτό συνέχιζε να χαμογελά...

Δεν είχαν όμως τελειώσει μαζί του. Σε ένα κάψιμο αυτοκινήτου, τυφλό, ανέυθυνο, βρέθηκε εκεί κοντά. Όχι γι' αυτό, ποτέ γι' αυτό. Αυτός χόρευε όλο το βράδυ με φίλους. Με συντρόφους. Χόρευε, σαν σε τελετουργικό θυσίας. Της δικής του. Χόρευε, γιατί ποτέ του δε κατάλαβε ποιος πραγματικά είναι, πόσο στ' αλήθεια αγωνίστηκε.

Τον χτύπησαν για μια ακόμη φορά. Και αυτή τη φορά δυνατά. Τί κι αν είχε άλλοθι; Τί κι αν δε ταίριαζε στις περιγραφές; Είχε ξανασύλληφθεί. Για τους αγώνες του πάλι. Για πράγματα που ποτέ δεν έκρυψε. Αλλά κάποιος έπρεπε να πληρώσει, για να φοβηθούμε όλοι. Κάποιος έπρεπε να πληρώσει για να φανεί πως γίνεται δουλειά. Οι βρυκόλακες της τηλεόρασης ζητούσαν συλλήψεις. Ζητούσαν υπευθύνους, αρχηγούς, αναρχικούς. Και έπρεπε να τους έχουν. Έπρεπε. Για να κρατήσουν οι υπουργοί τις θέσεις τους...

Ακόμη δε καταλαβαίνει τί έκανε. Ακόμη δε καταλαβαίνει πώς έτυχαν σ'αυτόν όλα αυτά. Αλλά δεν έτυχαν. Έπρεπε να το ξέρεις φίλε μου, πως έπρεπε εσύ να πεθάνεις, για να συνεχίζουν τα σκουλίκια να ζουν από το πτώμα σου, γαντζωμένοι από την εξουσία όπως οι βδέλες. Όπως αυτός που πέφτει στο γκρεμό, και γαντζώνεται απελπισμένα από πέτρες και χορτάρια, ξεριζώνοντας και τσακίζοντας στο δρόμο προς τα κάτω.

Τώρα δε γελάει πια. Βρίσκεται μόνος, σ'ένα κλουβί για ανθρώπινες συνειδήσεις, σε μια μηχανή που είναι φτιαγμένη για να συνθλίβει ελεύθερες ψυχές. Και σφίγγει τώρα κι αυτόν. Αυτόν που δε κατάλαβε ποτέ πόσο μεγάλος είναι. Γιατί είναι τόσο μεγάλος, όσο κι αυτά για τα οποία αγωνίζεται. Μη τους αφήσεις να σε πάρουν κάτω μαζί τους φίλε. Σύντροφε. Αυτοί ανήκουν στη λάσπη, στο σκοτάδι. Κι όσο κι αν ουρλιάζουν, η σιωπή σου είναι πιο δυνατή. Γιατί εκεί μέσα κλειδωμένος, είσαι πιο ελεύθερος από όλους εμάς. Κράτα. Μια μέρα θα χορεύουμε όλοι μαζί...

Βενιζέλου, ώρα μηδεν

Τα μάτια μου τσούζουν, ο λαιμός μου με τρώει.Γύρω μου κόρνες και καυσαέριο. Γλιστρώ με το ποδήλατο ανάμεσά τους. νιώθω τη μαυρίλα να μου τρώει τα σωθικά.
Γύρω μου λαμαρίνες. Έργα παντού.Η Θεσσαλονίκη ανανεώνεται.Δίπλα μου οδηγοί φρικαρισμένοι.Όρθια πτώματα πάμε στη δουλειά. Το βράδυ θα ξεπλύνουμε τη μαυρίλα από τα κορμιά μας.Αλλά το πρωί ξανά, το όρνιο της πόλης τρώει τα σωθικά των χιλιάδων προμηθέων της τσιμεντούπολης. Και ξανά και ξανά.Μέχρι να σακατευτούμε από τα αναπνευστικά και ψυχολογικά προβλήματα. Ή να τελειώνουμε μια ώρα αρχύτερα από καρκίνο.Δεν υπάρχει πια οικογένεια που να μην έχει χτυπήσει τη πόρτα της.
Υπάρχει κάτι το βαθιά συμβολικό στο καρκίνο. Είναι μια ασθένεια που προέρχεται από τον τρόπο ζωής. Το ίδιο και το έμφραγμα θα λεγε κάποιος. Αλλά όχι.Για το έμφραγμα μπορείς να ακούσεις τις δικαιολογίες "δε πρόσεχε, οι επιλογές του κλπ". Λες και οι επιλογές του ατόμου προκύπτουν από το εσωτερικό του και η κοινωνία δεν παίζει ρόλο. Λες και οι αρχαίοι έλληνες που δε πρόσεχαν παθαιναν και αυτοί έμφραγμα από τη τροφή τους.
Στον καρκίνο δεν υπάρχουν προσχήματα. Ούτε επιλογές. Είναι ασθένεια που συνδέεται με τον συλλογικό τρόπο ζωής μας. Δεν μπορούμε να προφυλαχθούμε, εκτός αν αλλάξουμε το σύστημα. Ειδάλως ο καθένας είναι εν δυνάμει θύμα. Ο καρκίνος είναι η τραγική επιβεβαίωση της αυτοκτονικής ανάπτυξης του πολιτισμού μας. Υπάρχει κάτι το εξόχως αντικαπιταλιστικό σ' αυτόν...
Με ξυπνά μια κόρνα. Και άγριο βρισίδι. Άργησα. Έχω δικαστήριο. Μετά μάθημα, μετά διάβασμα. Μετά ύπνο. Μετά δουλεια...

To metro στο ΑΠΘ

ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΝΑ ΦΥΓΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΥΛΟ

Αμέσως μετά τη ψήφιση του νόμου πλαίσιο, παίρνουμε ένα άμεσο δείγμα του τί επιφυλάσσεται για το πανεπιστήμιό μας, και πως σκοπεύουν κάποιοι να χρησιμοποιήσουν τους χώρους του.

Πρόσφατα, ο πρύτανης του ΑΠΘ, κάτω από άκρα μυστικότητα και αδιαφάνεια, και χωρίς η Σύγκλητος ως αρμόδια να λάβει καν γνώση, υπέγραψε μνημόνιο με την Αττικό Μετρό Α.Ε., ώστε αφενός να περάσει ο μετροπόντικας κάτω από το ΑΠΘ, και αφετέρου να δοθούν χώροι του πανεπιστημίου για τη δημιουργία σταθμών του μετρό. Για αντιστάθμισμα δε στη μείωση των ελεύθερων χώρων του ΑΠΘ, η Αττικό Μετρό προσφέρθηκε να παραχωρήσει στο πανεπιστήμιο κάποιες λίγες θέσεις από τα 2 τεράστια πάρκιν που θα κατασκευάσει κάτω από τη πλατεία Χημείου και το Πολυτεχνείο.

Αυτή η επιλογή θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στο ήδη επιβαρημένο Πανεπιστήμιο και τη λειτουργία του. Οι ελεύθεροι και πράσινοι χώροι θα περιοριστούν, ενώ όλη η πρόσοψη του ΑΠΘ για τα επόμενα χρόνια θα γίνει ένα απέραντο εργοτάξιο, παρακωλύοντας έτσι κάθε εκπαιδευτική και άλλη λειτουργία του (δεκάδες φορτηγά θα διέρχονται από το πανεπιστήμιο καθημερινά). Ταυτόχρονα, προκύπτουν σοβαρότατα ζητήματα για τα κτίρια του Πολυτεχνείου, της Φιλοσοφικής και του Κτιρίου Διοίκησης, που ήδη έχουν πρόβλημα στατικότητας.

Η κατασκευή των στάσεων του μετρό και των τεράστιων πάρκιν μέσα στο χώρο του ΑΠΘ θα παρεμποδίζουν τη συνολική λειτουργία του ιδρύματος. Η κίνηση στις εισόδους θα είναι εντονότατη. Ο ίδιος ο σκοπός του ιδρύματος θα παρεμποδίζεται, αφού αυτό θα μετατραπεί σε συγκοινωνιακό κόμβο, για να εξυπηρετεί τη κίνηση των Ι.Χ. του κέντρου.

Όλη αυτή η διαδικασία αποτελεί ένα ξεκάθαρο δείγμα ιδιωτικοποίησης του πανεπιστημίου και περιορισμού του ασύλου και των χώρων του. Το πανεπιστήμιο χρησιμοποιείται σαν περιουσία που πρέπει να αξιοποιηθεί, σαν χώρος εκμετάλλευσης και κερδοσκοπίας, εις βάρος κάθε εκπαιδευτικής, ερευνητικής και κοινωνικής λειτουργίας του. Αντί για άσυλο ιδεών και συνεύρεσης γίνεται βορά των επιχειρήσεων και των μεγαλοεργολάβων. Η τύχη του αποφασίζεται από έναν άνθρωπο, που δεν έχει καν την αρμοδιότητα γι' αυτό, ενώ η Σύγκλητος και τα τμήματα και οι σύλλογοι τελούν εν πλήρη αγνοία. Η όλη διεργασία κρατήθηκε μυστική, ώστε να προληφθούν οι όποιες ενστάσεις και αντιδράσεις, και να έρθει η πανεπιστημιακή κοινότητα προ τετελεσμένων.

Ενώ το πανεπιστήμιο δέχεται μετωπική επίθεση, τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα προστατεύονται και επεκτείνονται. Ενώ το μετρό και οι εργασίες του θα μπορούσαν χωρίς τα παραπάνω προβλήματα και με λιγότερη επιβάρυνση, να γίνουν στο χώρο της ΔΕΘ, αυτή μένει απείραχτη. Αντί ο χώρος αυτός να αξιοποιηθεί για το πανεπιστήμιο που ήδη ασφυκτιά και χρειάζεται επέκταση με χωρική συνάφεια στο υπάρχον campus, καθώς και για την αναψυχή της πόλης, προορίζεται για κερδοσκοπικές δραστηριότητες και εμπορικά κέντρα.

Η πανεπιστημιακή κοινότητα πρέπει με κάθε μέσο να αντιπαρατεθεί στη λεηλασία του πανεπιστημίου και να διαφυλάξει τον ελεύθερο και δημόσιο χαρακτήρα του. Το πανεπιστήμιο πρέπει να αποτελεί μία όαση για την πόλη, έναν χώρο διακίνησης ιδεών, κοινωνικής δραστηριοποίησης και αναψυχής.

- ΚΑΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΤΟΥ ΑΠΘ. ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΟΥΝ ΣΤΗ ΔΕΘ

- ΟΧΙ ΣΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΑΡΚΙΝΓΚ - ΤΕΡΑΤΩΝ

- ΕΞΩ ΟΙ ΕΡΓΟΛΑΒΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

- ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΧΩΡΩΝ

- ΔΙΑΦΑΝΕΙΣ, ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

- Η ΔΕΘ ΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΘΕΙ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΓΙΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΠΟΛΗ ΓΙΑ ΧΩΡΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΟΧΙ ΣΤΑ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΠΟΛΗ

Ταυτότητες Ανδρών

Ξεκινώντας την απόπειρα εξεύρεσης των στοιχείων που συνθέτουν την ανδρική ταυτότητα ένα πράγμα πρέπει να τονισθεί: μία ανδρική ταυτότητα δεν υπάρχει.
Η αρρενωπότητα γίνεται καλύτερα κατανοητή σαν μία υπέρβαση του προσωπικού, σαν ένα ετερογενές σύνολο ιδεών, που κατασκευάζονται γύρω από τίτλους κοινωνικής ισχύος που εκπληρώνονται και ενισχύονται ή αμφισβητούνται με πολλούς τρόπους μέσα σ’ ένα κοινωνικό σύστημα όπου οι σχέσεις εξουσίας, η εργασία, η οικογενειακή ζωή οργανώνονται πάνω σε ιεραρχίες φύλου
Segal

Ακόμα και ένας τόσο δυναμικός ορισμός μπορεί να φαίνεται περιοριστικός μέσα στο διαλεκτικό των ανθρωπίνων σχέσεων και των σχέσεων εξουσίας, σε μία εποχή που αυτός ο τίτλος κοινωνικής ισχύος, αν και ακόμα ισχυρός, βάλλεται από παντού. Είναι καλύτερο λοιπόν να μιλάμε για πολλές ανδρικές ταυτότητες, για πολλές αρρενωπότητες που συνυπάρχουν είτε σε διαφορετικούς πολιτισμούς, τάξεις, ηλικίες, είτε και μέσα στις ίδιες τις ομαδοποιήσεις. Άλλες απ’ αυτές είναι αντιφατικές, συγκρουόμενες, άλλες παράλληλες ή και συγκλίνοντες. Άλλες παραδοσιακές και άλλες πιο σύγχρονες. Πολλές μάλιστα απ’ αυτές και σε ιεραρχική σχέση μεταξύ τους.
Η απόπειρα εδώ είναι να σκιαγραφηθεί επιφανειακά ο Σύγχρονος Δυτικός Άνδρας. Ένας άνδρας νέος ή και μεγαλύτερος, εργένης ή και πατέρας, φοιτητής ή εργαζόμενος, μέσα στο πλαίσιο του σύγχρονου καπιταλισμού και σε συνάρτηση με το σύστημα και τη θέση του σε αυτό, όπως επίσης και απέναντι- ή δίπλα- στη γυναίκα.

Το φύλο περιλαμβάνει θεσμούς και διαπροσωπικές σχέσεις. Περιλαμβάνει δομές εξουσίας και οικονομικές σχέσεις. Οι ταυτότητες είναι πολλές, διαφορετικές και ασταθείς. Κάποιες διαδικασίες γύρω από τις ταυτότητες είναι ασυνείδητες και κάποιες λειτουργούν μέσα από πολιτισμικούς θεσμούς όπως η γλώσσα και οι συμβολισμοί.
Feree

Για να καταλάβουμε τι είναι αυτό που φέρνει το σήμερα ένα βήμα πιο πέρα από τις παραδοσιακές αρρενωπότητες, πρέπει να δούμε τις τελευταίες εξελίξεις στην κοινωνία μας. Κάποια γεγονότα επέφεραν μετασχηματισμούς στις θέσεις και τους ρόλους των φύλων, άρα και στις ταυτότητές τους. Επιπλέον, κάποια φαινόμενα τον καιρών μας ασκούν καταλυτική επίδραση στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το σώμα μας και τον έμφυλο ρόλο μας.
Το κυρίαρχο παραδοσιακό πατριαρχικό μοντέλο απονέμει στον άνδρα τα χαρακτηριστικά της βίας, της ιεραρχίας, της ομοκοινωνικότητας (homosociality- το συναναστρέφεσθαι με όμοιους στο φύλο ανθρώπους). Ο άνδρας είναι διαφορετικός και ανώτερος. Ο τίτλος του άνδρα είναι τίτλος εξουσίας. Είναι η κεφαλή της οικογένειας. Οι σφαίρες της εργασίας, της πολιτικής, ακόμη και αυτή της λογικής και της βίας, του ανήκουν. Ολόκληρη η δημόσια σφαίρα του ανήκει. Η ταυτότητά του δομείται γύρω από χαρακτηριστικά που οι σφαίρες αυτές απαιτούν. Ταυτόχρονα οι ιδιότητες αυτές δεν απονέμονται στο θηλυκό. Η ταυτότητα του άνδρα δομείται γύρω από την άρνηση του θηλυκού. Η ορθολογικότητα, η φιλοδοξία, η ανταγωνιστικότητα, η κάθε είδους ενεργητική διαπάλη, η ίδια η βία, η ίδια η ιστορία εναποτείθονται στον άνδρα και στερούνται από τη γυναίκα. Το πρότυπο του «απόλυτου άνδρα» τοποθετείται σε τέτοιο σημείο ώστε κανείς ουσιαστικά να μη μπορεί να αντεπεξέλθει σε όλες τις απαιτήσεις και σε όλους τους τομείς του.
Το πρότυπο αυτό δεν χρειάζεται να αναλυθεί εις βάθος. Όχι επειδή πλέον δεν είναι κυρίαρχο αλλά επειδή η κριτική του έχει γίνει με μεγάλη αποτελεσματικότητα και μας είναι λίγο πολύ γνωστό. Το φεμινιστικό κίνημα τη δεκαετία του ’70 φρόντισε γι’ αυτό. Τα χαρακτηριστικά της κυρίαρχης ανδρικής ταυτότητας είναι ακόμη δομικά ενσωματωμένα σε θεσμούς όπως η εργασία, η πολιτική, η οικογένεια. Ταυτόχρονα, οι νέες ανδρικές ταυτότητες διατηρούν πολλά από τα παρεμφερή και σχεδόν πάντα τα κεντρικά χαρακτηριστικά αυτών. Έχουν όμως έχουν πολλάκις αμφισβητηθεί. Ο φεμινισμός έχει πετυχημένα διεκδικήσει ένα κομμάτι του κόσμου για τις γυναίκες. Σ’ αυτό συνέβαλε αποφασιστικά η μεγάλη έξοδος των γυναικών στην εργασία ξεκινώντας από το τέλος του 2ου παγκοσμίου πολέμου. Η συνεισφορά τους στη σφαίρα της εργασίας αναβάθμισε το κοινωνικό τους status και τις έφερε πιο κοντά στην ισότητα, χωρίς βέβαια να την αγγίξει. Άλλωστε το μεγαλύτερο βάρος του νοικοκυριού παραμένει στη πλάτη τους. Όλοι αυτοί οι μετασχηματισμοί δημιουργούν ουσιαστικά μια μεταβατική περίοδο που έχει σοβαρές συνέπειες στη ταυτότητα του άνδρα. Το κυρίαρχο έχει αμφισβητηθεί και υποστεί αλλαγές. Τη θέση του έχει πάρει μια μεγάλη αβεβαιότητα. Η ταυτότητα του άνδρα, στο βαθμό που αποδομήθηκε, είναι σήμερα αόριστη και θολή. Άλλωστε η πολλαπλότητά της, οι διαφορετικές ταυτότητες είναι πια γεγονός.
Η ανδρικές ταυτότητες χτίζονται επάνω στις σφαίρες της παραγωγής και της κατανάλωσης. Έτσι, το τέλος του φορντισμού από τη μια, με τις μεγάλες αλλαγές για την εργατική τάξη, η αύξηση των μεσαίων τάξεων και η πρόσφατη πίεση και προλεταριοποίησή τους, η αύξηση των υπηρεσιών, οι νέες τεχνολογίες και γενικά η υποβάθμιση της χειρωνακτικής εργασίας αλλά και η ανάδυση θέσεων κορυφής με επίκεντρο την επικοινωνία και τις ανθρώπινες σχέσεις (management, marketing) δεν έχουν αφήσει ανεπηρέαστη την ανδρική ταυτότητα. Από την άλλη, η σχετική ευημερία κατώτερων στρωμάτων, η ανάδυση του καταναλωτισμού, άλλαξαν και αλλάζουν συνεχώς τον τρόπο που ο άνδρας αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Η πολλαπλότητα λοιπόν των ανδρικών ταυτοτήτων και η επιρροή διαφορετικών θεσμών και σφαιρών επιβάλλουν την κατά τομείς εξέταση των στοιχείων τους.
Εργασία
Στη σύγχρονη τουλάχιστον κοινωνία η εργασία είναι ο τόπος του ανθρώπου στον κόσμο. Η οικονομική του κατάσταση και η κοινωνική του αξία εξαρτάται από την εργασία του. Δεν μπορεί αυτό παρά να ασκεί τεράστια επιρροή στη δόμηση της ταυτότητάς του. Αν δεχθούμε λοιπόν το κεντρικό της εργασίας στη διαμόρφωση της ανδρικής ταυτότητας ουσιαστικά τη δένουμε αποφασιστικά με τον καπιταλισμό. Η μορφή της εργασίας και οι απαιτήσεις της είναι χαραγμένες πάνω στις έμφυλες ταυτότητες. Έτσι, ο ατομοκεντρισμός, ο αμείλικτος ανταγωνισμός για συσσώρευση πλούτου, η εκμετάλλευση (εργασίας-σχέσης) αποτυπώνονται έντονα στον άνδρα. Η εργασία απαιτεί από τα υποκείμενα να φέρουν αυτά τα χαρακτηριστικά για να καταξιωθούν κοινωνικά. Η κοινωνία με τη σειρά της πλάθει τα υποκείμενα γύρω από αυτά τα χαρακτηριστικά.
Η κυρίαρχη (ηγεμονική) ανδρική ταυτότητα απαιτεί όλα τα παραπάνω. Ο άνδρας πρέπει να είναι φιλόδοξος, ανταγωνιστικός, εγωκεντρικός. Ένας απέναντι στον κόσμο. Ένας απέναντι σε όλους. Γίνεται έτσι εκμεταλλευτής, εφόσον η αλληλεγγύη είναι ανύπαρκτη. Όλοι οι άλλοι είναι αντικείμενα, εργαλεία για τη δική του «πρόοδο» και ευημερία. Οι σχέσεις εργαλειοποιούνται, κατακερματίζονται, καταναλώνονται. Μορφές εργασίας όπως το management-marketing αλλά και γενικότερα η εργασία σήμερα δίνουν έμφαση στην σχέση. Αυτό πλάθει έναν άνδρα κοινωνικό, επικοινωνιακό, διατηρώντας ταυτόχρονα το στοιχείο της εργαλειοποίησης και ενισχύοντας την επιφανειακότητα, τον καταναλωτισμό σχέσεων. Ο άνδρας σχετίζεται με πολλούς, αλλά μόνο επιφανειακά.
Το μοντέλο αυτό είναι πιο χαρακτηριστικό των ανώτερων στρωμάτων αλλά έχει μπολιάσει κάθε τάξη στο σύγχρονο δυτικό καπιταλισμό. Η κοινωνική κινητικότητα, η εκπαίδευση αλλά και η τηλεόραση φέρνουν αυτά τα πρότυπα στο σύνολο του πληθυσμού, εγκαθιδρύοντας τα ως ανώτερα ιεραρχικά, ως ηγεμονικά και άρα ως «εκεί που πρέπει να φτάσει κάποιος για να είναι κάτι».
Κατανάλωση
Η σφαίρα της κατανάλωσης πλάθει σε μεγάλο βαθμό τη καθημερινότητα. Κατασκευάζει ανάγκες, δημιουργεί και μορφοποιεί σχέσεις και συμπεριφορές. Τηλεόραση και κινηματογράφος δημιουργούν πρότυπα συμπεριφοράς που συνδέονται πάντα με τη κατοχή κάποιου προϊόντος.
Επειδή όμως τα προϊόντα είναι πολλά και ποικίλα, και το ίδιο και οι ανάγκες τις αγοράς, πολλά και ποικίλα είναι και τα πρότυπα. Αυτή η πολλαπλότητα και η ευελιξία στη κατανάλωση είναι απαραίτητα για να εξασφαλίζεται και η προσαρμογή στις απαιτήσεις της αγοράς, που εξελίσσονται ραγδαία. Η κατανάλωση έχει εμφανίσει την εξαιρετική ικανότητα να αφομοιώνει και να προσαρμόζεται σε νέα πρότυπα και ταυτότητες, ακόμη και στις κατεξοχήν ανταγωνιστικές των κυρίαρχων.
Η πολλαπλότητα είναι εμφανής στα πρότυπα ανδρών που προωθούνται. Ο δυναμικός άνδρας, ο γοητευτικός, άλλοτε όμορφος. Ταυτόχρονα τρυφερός, άλλοτε πάλι δεινός γυναικοκατακτητής, κάποιες φορές, ελεύθερος, επαναστάτης ενάντια σε συμβάσεις, σκίζει τη γραβάτα του, φεύγοντας βέβαια με το κάμπριο και τη ξανθιά. Η πολλαπλότητα αυτή πολλές φορές φαντάζει γοητευτική. Είναι όμως επιφανειακή και πλήρως εργαλειοποιημένη. Ας μη ξεχνάμε όσα ειπώθηκαν παραπάνω για την έμφαση στην επικοινωνία. Οι ίδιες οι ανάγκες του άνδρα, ακόμα και οι εξεγέρσεις του, εργαλειοπούνται εναντίον του. Αφενός μεν η πολλαπλότητα των προτύπων τον γεμίζει με ανασφάλεια. Πώς θα ανταποκριθεί σε τόσες πολλές και μάλιστα συχνά συγκρουόμενες μεταξύ τους απαιτήσεις; Πώς θα συνδυάσει τον τρυφερό πατέρα με τον σέξυ γυναικά ή τον δεινό επιχειρηματία. Και πάνω απ’ όλα: πού θα βρει λεφτά για όλα αυτά; Ο καταναλωτισμός ταυτίζει ανάγκες, συναισθήματα και χαρακτηριστικά με προϊόντα. Είμαι αυτό που αγοράζω. Σε περίπτωση που μπορώ, τρέχω ν’ αγοράσω για να γίνω. Αν πάλι δεν έχω, δεν είμαι. Μπορώ όμως να δουλέψω για να μπορέσω να γίνω. Είναι φανερή η φρενήρης πορεία. Όπως είναι φανερό πόσο βαθιά τελικά το οικονομικό σύστημα επηρεάζει το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας, τι θέλουμε απ’ τη ζωή μας, τις σχέσεις μας, τα όνειρά μας, το σώμα μας.
Η σχέση με τις γυναίκες-σεξουαλικότητα
Τα παραπάνω φαινόμενα, εφόσον επηρεάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις, δεν αφήνουν ανέγγιχτη τη σεξουαλικότητα του άνδρα. Η αναφορά εδώ θα γίνει μόνο στο κυρίαρχο, την ετεροφυλική σχέση, αν και η ταυτότητα του άνδρα ομοφυλόφιλου και οι πτυχές της παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Η πολλαπλότητα είναι και εδώ έντονη. Από τη μία η σχέση με τις γυναίκες στην εργασία χαρακτηρίζεται από ανταγωνισμό και υποτίμηση λόγω φύλου, μέσα στα πλαίσια πάλι του καπιταλιστικού συστήματος. Η εργασία της γυναίκας άλλοτε σεξουαλικοποιείται (γραμματέας, σερβιτόρα κλπ) και άλλοτε συνεπάγεται την απώλεια της θηλυκότητας (πολιτικός, οδηγός, ποδοσφαιρίστρια), πάντα με την αόριστη έννοια της θηλυκότητας όπως οι άνδρες τη βλέπουν και την ορίζουν αλλά και όπως εσωτερικεύεται από τις γυναίκες.
Από την άλλη οι ερωτικές σεξουαλικές σχέσεις επηρεάζονται επίσης από πολλούς παράγοντες με τρόπους που αναφέρθηκαν και παραπάνω. Η γυναίκα ανάγεται σε αντικείμενο, σε σύμβολο κοινωνικής υπεροχής. Η σχέση μαζί της εργαλειοποιείται, μένει επιφανειακή. Η γυναίκα καταναλώνεται. Είναι το μοντέλο δίπλα στον πλούσιο, πάνω στο σπορ αυτοκίνητο, κάτω από τον γυναικοκατακτητή. Είναι η συνεχής διαθεσιμότητα των εμπορευμάτων, πάντα έτοιμη να ικανοποιήσει τις ανάγκες του άνδρα.
Ταυτόχρονα όμως έχουμε και την επιρροή του φεμινιστικού κινήματος. Τα κυρίαρχα πρότυπα αμφισβητούνται και η γυναίκα αποκτά επιθυμίες, απαιτήσεις, γίνεται και αυτή κυρίαρχο υποκείμενο. Συνάπτει και αυτή σχέσεις συχνά με τον ίδιο καταναλωτικό και επιφανειακό τρόπο. Τώρα πια δύο κυρίαρχα υποκείμενα συγκρούονται, τρέφεται το ένα από τις σάρκες του άλλου. Αυτό γεμίζει με ανασφάλεια τον άνδρα, ο οποίος είναι αβέβαιος πια για το ρόλο του. Πώς συμβιβάζεται η γυναίκα αντικείμενο-σύμβολο με μία τρυφερή συντρόφισσα-μητέρα; Πώς με τη σειρά του αυτός να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της; Η ως ένα βαθμό εξίσωση σε συνάρτηση με τον κατακερματισμό των σχέσεων έχει βαριές συνέπειες στις ανδρικές ταυτότητες
Τέτοιες ερωτήσεις μπορούν να ρίξουν φως και στο φαινόμενο υιοθέτησης παραδοσιακών ταυτοτήτων από τους ανασφαλείς άνδρες. Μέσα στα σκοτάδια της σύγχρονης αβεβαιότητας αυτό ίσως είναι το μόνο φως που κάποιοι μπορούν να δουν. Έτσι ίσως μπορούμε να ερμηνεύσουμε και φαινόμενα βίας κατά των γυναικών στα νεότερα κομμάτια προοδευτικών κοινωνιών. Η βία ως μέσο επιβολής μίας εξουσίας που υποτίθεται ότι ανήκει στον άνδρα αλλά δεν επιβεβαιώνεται. Η εργασία είναι ανασφαλής, η σχέσεις με τους άλλους επιφανειακές και ανταγωνιστικές. Οι σχέσεις με τις γυναίκες περίπλοκες. Η βία αυτή ασκείται προς κάποια που θεωρείται ακόμα κατώτερη. Δεν μπορεί όμως παρά να φανερώνει ανασφάλεια, έλλειψη προσανατολισμού, μια αγωνία για επιβολή.
Επίλογος
Η πολλαπλότητα και η αντιφατικότητα των ανδρικών ταυτοτήτων είναι πλέον ολοφάνερο γεγονός. Άπειροι άνδρες παραπατούν ζαλισμένοι ανάμεσα σε πρότυπα, αξίες, ανάγκες, τίτλους εξουσίας, ανδρικές ταυτότητες. Πολλοί διατρανώνουν την ανάγκη για τη δημιουργία νέων ταυτοτήτων, ο καθένας με τα στοιχεία που θεωρεί καλύτερα. Βλέπουν εκεί τη λύση στην αβεβαιότητα. Μέχρι τώρα όμως το κυρίαρχο έδειξε την ικανότητά του να αφομοιώνει τις νέες ανταγωνιστικές ταυτότητες, να τις διαστρεβλώνει και να τις εμπορευματοποιεί. Κάθε απόπειρα νέου ορισμού της αρρενωπότητας δείχνει να τη φυλακίζει. Κάθε αμφισβήτησή της πάλι φέρνει νέες αβεβαιότητες.
Αυτό δεν αλλάζει την ανάγκη συνεχούς αμφισβήτησης των αξιών που υποτίθεται ότι δομούν τις ταυτότητές μας. Νέες αξίες πρέπει να αντικαταστήσουν τις πατριαρχικές, με ταχύτητα μεγαλύτερη της αφομοίωσης. Η εργασία πρέπει να απελευθερωθεί, οι ιεραρχικές και ανταγωνιστικές σχέσεις να αντικατασταθούν με σχέσεις συνεργασίας, δημοκρατίας και αλληλεγγύης. Η κατανάλωση σχέσεων, η ταύτιση με τα προϊόντα, πρέπει να σταματήσει με την ανατροπή μιας αγοράς που δημιουργεί και επιβάλλει συνέχεια ανάγκες. Η ανθρώπινη ύπαρξη πρέπει να λάβει αυταξία και όχι να σκλαβώνεται από την εργασία. Αυτές οι αλλαγές θα έχουν κοσμογονικές συνέπειες στις έμφυλες ταυτότητες. Το αν θα τις αποδομήσουν ή θα δημιουργήσουν νέες μένει προς συζήτηση. Αυτό που τώρα μπορούμε να κάνουμε είναι να καταστήσουμε προσβάσιμες τις αξίες της κοινωνίας και στα δύο φύλα. Μία γυναίκα δεν μπορεί να αμφισβητήσει έναν κόσμο αν δεν γίνει πρώτα κομμάτι του. Έπειτα οι αξίες αυτές να «αποεμφυλοποιηθούν». Όσο κάποια χαρακτηριστικά επιφυλάσσονται σε μία ταυτότητα, θα περιλαμβάνουν την άρνησή τους στο Άλλο, είτε είναι η τρυφερότητα για τους άνδρες είτε η δυναμικότητα για τις γυναίκες. Οι αξίες αυτές μπορούν να γίνουν κομμάτι κάθε ύπαρξης, κάθε ατόμου. Αμφισβήτηση αξιών λοιπόν, αντικατάστασή τους από άλλες και απελευθέρωσή τους από το κλουβί της διπολικότητας.

Τί γίνεται με τις λαμαρίνες μπροστά από το ΑΠΘ;

Οι πληροφορίες λένε ότι όλη η πρόσοψη του πανεπιστημίου θα γίνει ένα απέραντο εργοτάξιο και θα μείνει έτσι για πολλά χρόνια.Χωρίς να έχω ακόμη ψάξει το θέμα,η ιδέα με εξοργίζει!Θα επιστρέψω με περισσότερες πληροφορίες και σκέψεις....