απάντηση στον καθηγητή Γιώργο Ανωγειανάκι

Αξιότιμε κύριε καθηγητά

Θεώρησα απαραίτητο να απαντήσω στην επιστολή σας, τόσο για να θίξω συνοπτικά κάποια από τα ζητήματα που θέτετε, όσο και για να αποδείξω ότι δεν αποτελώ μία φαντασίωση ή απωθημένο ενός καθηγητή πανεπιστημίου. Ο «γεροντίστικος» λόγος μου είναι προϊόν της δικής μου «γερασμένης» σκέψης, την οποία ενίοτε μοιράζομαι με φίλους και γνωστούς, και που, αφού έφτασε στα χέρια του με την ίδια μορφή και υπογραφή που σας έγινε γνωστή, ο καθηγητής Αντώνης Μανιτάκης μου πρότεινε να συνδημοσιεύσει μαζί με τις δικές του σκέψεις. Παρά τα όσα λέτε, εγώ θα εκλάβω τις πατερναλιστικές αμφιβολίες σας μάλλον ως κολακεία.

Δε θα σταθώ στην αδυναμία της απάντησής σας να διακρίνει τη νομιμοποιημένη βία που όντως και ορθά είναι σύμφυτη με το κράτος από την αυθαίρετη βία που δεν συνάδει με αυτό και είναι ένδειξη της παρακμής και της κατάρρευσής του. Δεν θα σταθώ ούτε στην κυνική αντίληψή σας για τους μετανάστες και την τάχα αναπόφευκτη μοίρα τους να πεθαίνουν για ένα κινητό και αυτοκίνητο, ως μέσα κοινωνικής ένταξης. Θα περιοριστώ γι΄αυτό μόνο να πω ότι, αν είναι λογικό να πεθαίνουν αυτοί οι άνθρωποι, τότε θα πρέπει να είναι λογικό και να σκοτώνουν. Αντίθετα, αν η κοινωνία αυτή οφείλει να τους αγκαλιάσει και να τους φροντίσει, όσο μπορεί, τότε και αυτοί οφείλουν να τη σεβαστούν και να την αγαπήσουν.

Ως προς το κύριο κομμάτι των απόψεών σας πρέπει να ομολογήσω ότι κάνετε πραγματικά μεγάλη χάρη στην αριστερά με το να της αποδίδετε τις αξίες της κοινότητας και της αλληλεγγύης. Ο Χριστός μίλησε για αυτά πολύ πριν τον Μαρξ. Το ότι εσείς τα θεωρείτε μπούρδες είναι δικό σας πρόβλημα. Ελπίζω αυτοί με τους οποίους τα εφαρμόζετε, όσοι αγαπάτε και στους οποίους προσφέρετε ανιδιοτελώς - οικογένεια, φίλοι, οι φοιτητές σας - να μην σας πάρουν τοις μετρητοίς. Μάταια όμως προσπαθείτε να μας πείτε ότι τα πράγματα είναι έτσι, όπως εσείς τα βλέπετε. Βεβαίως είναι και έτσι. Αλλά ενώ κάποιοι προσπαθούν για το καλύτερο, έρχεστε εσείς και με περισσή χάρη, με το δικό σας γερασμένο “πάντα έτσι είναι” απέναντι στο δικό μου γεροντίστικο “γίνεται και καλύτερα”, όχι μόνο να εξαφανίσετε το παράδειγμά τους, αλλά να υπερασπιστείτε την υπάρχουσα κατάσταση ως θεμιτή εκτός από αναγκαία. Αυτό όμως που περιγράφετε δεν είναι επιθυμητό, αλλά ούτε και αναγκαίο.

Δεν είναι επιθυμητό γιατί οι αξίες της υλιστικής υπερπληθώρας, του καταναλωτισμού και της πλήρωσης δια της καριέρας αποκλειστικά, έχουν έρθει πλέον σε αδιέξοδο. Όχι τόσο γιατί δεν μπορούν να εκπληρωθούν για όλους, ούτε καν για τους ικανότερους. Όχι γιατί η σημερινή κρίση τις σκορπίζει σαν τραπουλόχαρτα, αλλά γιατί αποδεικνύεται καθημερινά, και τώρα πιο πολύ από ποτέ, η κενότητά τους. Και τη γνωρίζετε καλά τη κενότητα του καταναλωτισμού και των golden boys. Ειδάλλως δεν θα μου ζητούσατε, από όλα τα πράγματα στον κόσμο, να αγωνιστώ για να βγω στη σύνταξη μια ώρα αρχύτερα. Αντίθετα με εσάς, δεν βρίσκω μία τέτοια προοπτική ελκυστική.

Δεν είναι όμως ούτε αναγκαίο αυτό που μας λέτε. Γνωρίζω πολύ καλά τις ευθύνες των καθηγητών μου για τη κατάντια του πανεπιστημίου. Γνωρίζω καλά και τις ευθύνες των γονιών μου για τη κατάσταση στη κοινωνία. Γνωρίζω τέλος καλύτερα από καθετί τις ευθύνες της ίδιας της γενιάς μου, για τη πραγματικότητα που διαιωνίζεται. Των συνομηλίκων μου, που δεν τους αξίζει η συκοφαντία και η εκμηδένιση, αλλά ούτε και το γλύψιμο από τους πανταχόθεν “εκφραστές” τους. Η γενιά μου κύριε καθηγητά, όπως και η δική σας, έχει συμπεριφορές εγωιστικές και μηδενιστικές, έχει όμως και εξαίρετα δείγματα αλτρουισμού και αυτοθυσίας, αγώνα και αυταπάρνησης. Σημασία τελικά έχει η επιλογή.

Γνωρίζω για τον Αλέξη σας. Γνωρίζω πως πέθανε στον αγώνα να φτιαχτεί ένα πάρκο για όλη τη συνοικία, σε χώρο του πανεπιστημίου όταν ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια και μετέπειτα πρωθυπουργός των ΗΠΑ, Ronald Reagan εξαπέλυσε την αστυνομία κατά των φοιτητών. Μάλλον ο Reagan ήταν ένας άνθρωπος που δεν καταλάβαινε γιατί οι φοιτητές να μην κάνουν απλά “μεγάλα, υλιστικά όνειρα για τη ζωή τους και να καταναλώνουν, επιζητώντας την καλοπέρασή τους”. Είτε του άρεσε όμως είτε όχι, κάποιοι πραγματικά νοιάστηκαν. Και άλλαξαν τα πράγματα. Μπορεί να έκαναν τεράστια λάθη, ή να υπέκυψαν στη πορεία, αλλά, έστω και για λίγο, γύρισαν και κοίταξαν τον διπλανό τους, ακόμη και αν αυτός βρισκόταν στο βιετνάμ ή στα γκέτο του λος Άντζελες. Ήταν άνθρωποι που δεν έπραξαν με κίνητρα αυτά που τους αναγνωρίζετε. Το γεγονός ότι κάποιοι εξελίχθηκαν κάπως αλλιώς– όχι όλοι, ποτέ όλοι – δεν αλλάζει όσα έγιναν και το γιατί έγιναν. Οι πράξεις αυτές τους υπερβαίνουν. Μιλούν στο μέλλον, μας θυμίζουν αυτό που έχουμε μέσα μας μαζί με όλη τη βρωμιά. Μπορεί να βρίσκεται βαθιά θαμμένο, αλλά σημασία έχει ότι υπάρχει για να σας διαψεύδει. Ότι δεν είναι πάντα έτσι οι άνθρωποι. Ότι δεν ήταν πάντα έτσι τα πράγματα. Και κυρίως ότι δεν χρειάζεται να είναι έτσι. Μπορούν να είναι και καλύτερα.

συγγνώμη Κωνσταντίνα

Ντρέπομαι που αυτοί οι άνθρωποι θεωρούνται συμπολίτες μου και κυκλοφορούν ελευθεροι... ντρέπομαι για αυτη τη χώρα που αδιαφορεί και επιτρέπει το δουλοκτητικο καθεστώς μεταναστων... ντρέπομαι




Αρθρο από καθημερινή 19/01/09



Με χτύπησε ένας με γκρίζα στολή
Η Kωνσταντίνα Κούνεβα περιγράφει σε μια κόλλα χαρτί τον δράστη της επίθεσης με βιτριόλι
Της Χριστινας Κοψινη

«Ο άντρας που με χτύπησε φορούσε γκρίζα ρούχα αστυνομικού». Η φράση αυτή επαναλαμβάνεται και στην πίσω σελίδα ενός φύλλου χαρτιού που κόπηκε βιαστικά από ένα μπλοκάκι, στο επισκεπτήριο της εντατικής του Ευαγγελισμού, όταν η 44χρονη Κωνσταντίνα Κούνεβα, που δίνει γενναία τη μάχη της, με μια κίνηση του χεριού της ζήτησε να γράψει.

«Αυτός που με χτύπησε φορούσε γκρίζα στολή αστυνομικού», ξανάγραψε.

Ευανάγνωστη γραφή. Σχεδόν καλλιγραφική, στη βουλγαρική γλώσσα. Τα πρώτα σημειώματα μετά την επίθεση «δεν έβγαζαν νόημα». Αλλά τώρα, σχεδόν ένα μήνα από εκείνο το βράδυ της 22ας Δεκεμβρίου, η άτυχη γυναίκα που δέχτηκε επίθεση με βιτριόλι, έχει διαύγεια. Ξέρει τι θέλει να πει έστω κι αν δεν μπορεί ακόμη να μιλήσει. Γράφει «στολή αστυνομικού» κι όχι «αστυνομικός». Αλλωστε, οι αστυνομικοί δεν φορούν γκρίζα στολή. Πολλοί, όμως, είναι αυτοί που, λόγω επαγγέλματος, φορούν στολές. Οι πυροσβέστες, οι τροχονόμοι και οι «σεκιουριτάδες» οι οποίοι είναι γνωστό ότι συχνά εντάσσονται σε θυγατρικούς κρίκους των εργολαβικών εταιρειών που αναλαμβάνουν την καθαριότητα κτιρίων. Είναι βέβαιο ότι οι αρμόδιοι της Αστυνομίας, όταν πήραν στα χέρια τους το σημείωμα της Βουλγάρας συνδικαλίστριας, το μόνο που δεν σκέφτηκαν ήταν να συσχετίσουν τη μαρτυρία της με τους συμπαθείς πυροσβέστες και τους τροχονόμους. Κι όχι μόνο γιατί αυτές οι δύο επαγγελματικές ομάδες είναι συγγενικές με το αστυνομικό σώμα...

«Απλήρωτοι τέσσερις μήνες»

Η δραστήρια γραμματέας του Παναττικού Σωματείου Καθαριστριών (ΠΕΚΟΠ) γίνεται και από τη κλίνη του νοσοκομείου επικίνδυνα «ενοχλητική» για τους φυσικούς και τους ηθικούς αυτουργούς της άνανδρης επίθεσης, ακόμη κι όταν δεν μπορεί να μιλήσει. Ομως, οι περισσότερες γυναίκες που εκπροσωπούσε, ως γραμματέας του σωματείου καθαριστών, σιωπούν, ενώ άλλες, όταν αποφασίζουν να μιλήσουν, κρατούν την ανωνυμία τους. Φοβούνται. Τώρα, ακόμη περισσότερο. Οι μαρτυρίες τους στην έρευνα που πραγματοποίησε ομάδα συνεργατών του ΙΝΕ (Ινστιτούτου Εργασίας) ΓΣΕΕ - ΑΔΕΔΥ, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή του Παντείου, κ. Γ. Κουζή, με τη συμβολή και της Κούνεβα που συγκέντρωνε στοιχεία για τους εργολάβους των συνεργείων καθαριότητας, απλώς επιβεβαιώνουν την «ευρηματικότητα» των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για να αναπτυχθεί στην Ελλάδα ένα ιδιότυπο, τριτοκοσμικό μοντέλο εργασιακών σχέσεων στον συγκεκριμένο τομέα.

«Ημουν εργαζόμενη στο νοσοκομείο... μαζί με 80 συναδέλφους. Ηρθε η Επιθεώρηση να κάνει έλεγχο για την καταγγελία που κάναμε μέσω του σωματείου. Η καταγγελία έγινε γιατί είμαστε απλήρωτοι τέσσερις μήνες. Στον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι παίρναμε 350 ευρώ με δύο ρεπό και μάς έβαζε να υπογράφουμε ότι παίρναμε 600 ευρώ. Επειτα από αυτό, σιγά σιγά απολυθήκαμε».

Η περίπτωση κλασική. Μία ανάμεσα στις πολλές γυναίκες που χρησιμοποιούν οι εργολάβοι καθαριότητας στους οποίους αναθέτουν (outsourcing) οι δημόσιες επιχειρήσεις και τα νοσοκομεία τις υπηρεσίες καθαριότητας. Βασικό κριτήριο, βέβαια, το χαμηλό κόστος και χωρίς ποτέ να ελέγχεται πώς κατορθώνει ο εργολάβος να το συμπιέσει ακόμα πιο πολύ. Ισως επειδή, όπως αποκάλυψε παρέμβαση της Ομοσπονδίας Ιδωτικών Υπαλλήλων –με αφορμή την προκήρυξη μειοδοτικού διαγωνισμού συντηρητή καθαριότητας στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών– συχνά ο προϋπολογισμός δεν λαμβάνει υπόψη τη δαπάνη για τους κατώτατους μισθούς. Μάλιστα, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο προϋπολογισμός υπολειπόταν κατά 52.303 ευρώ ακόμη κι αν ο εργολάβος απασχολούσε ανθρώπους μόνο με το κατώτατο ημερομίσθιο (του άγαμου και χωρίς προϋπηρεσία).

Αλλες φορές, η «συνενοχή» δημόσιου οργανισμού και εργολάβου αποκτά ευρύτερες κοινωνικές διαστάσεις. Ιδιαίτερα, όταν καταγγέλλεται ότι δεν τηρούνται στοιχειώδεις κανόνες για την ειδική εκπαίδευση των καθαριστών στον τρόπο αποκομιδής των απορριμμάτων με βάση τον εσωτερικό κανονισμό διαχείρισης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων.

«Μπαίνω στο χειρουργείο και μαζεύω όλα τα υπολείμματα από τα χειρουργεία. Καθαρίζω όλα τα υπολείμματα. Τόλμησα και είπα ότι δεν είναι δική μου δουλειά. Μου έδειξαν την πόρτα, τι να κάνω; Είμαι μόνη μου με δύο παιδιά, πληρώνω ενοίκιο. Αντε και φεύγω και καταγγέλλω. Ποιος θα με πάρει αφού οι συνάδελφοί μου που απολύθηκαν, ακόμη να βρουν δουλειά; Μπαίνουν στη μαύρη λίστα».

Νομότυπη κομπίνα

Μάλιστα, όπως είχε αναφέρει στη Βουλή τον Μάρτιο του 2008 ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, κ. Ιω. Σκουλάς, στο Γενικό Κρατικό Αθηνών «μέλη του συνεργείου καθαρισμού, λόγω έλλειψης προσωπικού, αντικαθιστούν σε πολλές περιπτώσεις τους τραυματιοφορείς, εργάζονται ως βοηθοί κουζίνας, ως τραπεζοκόμοι, ακόμη και στη μεταφορά και αρχειοθέτηση απόρρητων ιατρικών εγγράφων».

Στην περίπτωση της εταιρείας ΟΙΚΟ.Μ.Ε.Τ στην οποία εργαζόταν η άτυχη Κούνεβα όπως και σε άλλες εταιρείες, η συμπίεση του κόστους εργασίας γίνεται με τον εξής τρόπο – ο οποίος είχε αποτελέσει και αντικείμενο καταγγελίας της ίδιας και του σωματείου της προς το υπουργείο Απασχόλησης: Οι εργαζόμενοι υπογράφουν ατομικές συμβάσεις με τις οποίες υποχρεούνται σε διάλειμμα 30 ή 45 λεπτών. Με αυτόν τον τρόπο, ο πραγματικά εργάσιμος χρόνος μειώνεται κάτω από 5 ώρες και 30 λεπτά, δηλαδή κάτω από το νόμιμο όριο που ορίζει ο Νόμος για την επικόλληση βαρέων και ανθυγιεινών ενσήμων (ΒΑΕ), όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Το επιχειρησιακό σωματείο (πρόσκειται στην ΠΑΣΚΕ), που δημιουργήθηκε το 2007, πρωτοστατεί σε αυτή τη μετατροπή, ενώ η βλαπτική μεταβολή είναι και νόμιμη, αφού οι εργαζόμενοι, στην πλειοψηφία μετανάστες, προσυπογράφουν τη μισθολογική και ασφαλιστική τους υποβάθμιση με ατομικές συμβάσεις.

Είναι προφανές τι μπορεί να οδηγήσει έναν εργαζόμενο καθαριστή ή μια καθαρίστρια (των 500, 600 ή και 700 ευρώ που δεν πληρώνεται υπερωρίες και Κυριακές) να προσυπογράψει. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι μόνο μέσα στο 2008 η επιχείρηση οδήγησε σε έξοδο 695 εργαζομένους (54 καταγγελίες συμβάσεων, 393 αποχωρήσεις ύστερα από λήξη συμβάσεων ορισμένου χρόνου και 248 οικειοθελείς αποχωρήσεις)! Πηγή των στοιχείων είναι ο ΟΑΕΔ Πειραιά ο οποίος, μέχρι πρότινος, αρνιόταν πεισματικά να παράσχει οποιαδήποτε σχετική πληροφορία, με συνέπεια να ζητηθεί εισαγγελική παραγγελία και να γίνει και προσφυγή στον Συνήγορο του Πολίτη.

Για μια επιχείρηση που, σύμφωνα με τις δηλώσεις του ιδιοκτήτη της κ. Νικήτα Οικονομάκη στην «Κ», απασχολεί 864 εργαζομένους, η υπέρμετρη μείωση του προσωπικού μέσα στο έτος παραπέμπει σε μία μοναδική περίπτωση «ανακύκλωσης» ανθρώπων.

Αυτό, όμως, που δεν είναι καθόλου προφανές είναι το πώς η εκπρόσωπος της ΓΣΕΕ που οφείλει να γνωρίζει τις συνθήκες που επικρατούν στις εργολαβίες καθαριότητας, στη «συμφιλιωτική συνάντηση» που συγκάλεσε για το αίτημα της ΠΕΚΟΠ ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Απασχόλησης, κ. Δημ. Κοντός, στις 27 Νοεμβρίου, έθεσε ως βασικό κριτήριο για τη στάση που θα τηρούσε στην παρουσίαση έστω και μιας ατομικής σύμβασης... από τις ήδη 200 υπογεγραμμένες.

«Οι όμορφες υπέφεραν...»

«Επαιρναν τις κοπέλες και τις έκαναν πάσα από ’δω και από ’κει. Μέσα στα αμαξοστάσια. Οταν εγώ πήγα εκεί, αυτό ήταν... πώς να σας το πω; Κάτι σαν τρόπος ζωής και συμπεριφοράς, σαν καθεστώς. Ναι! Ετσι ήταν τότε. Ειδικά άμα έβλεπαν καμιά νοστιμούλα αλλοδαπή, της έκαναν τη ζωή κόλαση. Βλέπετε, αυτές φοβούνται πολύ περισσότερο από μας. Είχαν το φόβο της απέλασης. Δεν μιλούσαν, επειδή εκτός από τη δουλειά θα έχαναν και τα ένσημα που ήταν τόσο απαραίτητα για να μείνουν στη χώρα μας. Τα έβλεπα αυτά τα πράγματα και τα κράταγα μέσα μου. Οι περισσότερες φεύγαμε σακατεμένες, σωματικά και ψυχικά».

Αλλες μαρτυρίες αποκαλύπτουν εξευτελιστική μεταχείριση και σεξουαλική παρενόχληση από τους επόπτες των συνεργείων καθαριότητας ή ακόμη και από στελέχη της επιχείρησης ή του οργανισμού. Οι πιο ευάλωτες είναι οι νέες αλλοδαπές, αυτές που δεν έχουν μόρφωση ή δεν γνωρίζουν ελληνικά και έχουν πιεστικά προβλήματα επιβίωσης. Οι διοικήσεις δεν γνωρίζουν τίποτε. Οι συνδικαλιστές των ΔΕΚΟ, που έχουν μάτια παντού, όταν πρόκειται για τα δικά τους θέματα, δεν έβλεπαν, δεν άκουγαν, δεν μιλούσαν... Αλλά και σήμερα αδυνατούν να καταλάβουν. Αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη οτιδήποτε δεν εντάσσεται στην πατροπαράδοτη συνδικαλιστική γραμμή και πολλοί εύχονται, (κατά βάθος), το κύμα οργής που έχει προκαλέσει η απόπειρα κατά της Κωνσταντίνας, να κοπάσει και η υπόθεση να ξεχαστεί, όπως τόσες άλλες υποθέσεις που κατά καιρούς «συγκλονίζουν το πανελλήνιο».

Η «εγκύκλιος Γιακουμάτου» και ο φόβος της «μαύρης λίστας»

Το σοβαρότερο έγγραφο ευθείας παρέμβασης του υπουργείου Απασχόλησης στις εργολαβικές εταιρείες, η «εγκύκλιος Γιακουμάτου», συνιστά την πρώτη δημόσια παραδοχή για τον εργασιακο μεσαίωνα που επικρατεί στις εταιρείες καθαριότητας.

Η εγκύκλιος προέτρεπε τις ΔΕΚΟ και τα ΝΠΔΔ να συμπεριλάβουν ως βασικό όρο στις συμβάσεις με τους εργολάβους την τήρηση των όρων της εργατικής νομοθεσίας. «Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παραβίαση του όρου θα καταγγέλλεται η σύμβαση με την αναδοχο εταιρεία», προειδοποιούσε ο κ. Γερ. Γιακουμάτος.

Την ανάγκη συνευθύνης του δημόσιου οργανισμού επανέφεραν ξανά με ερώτησή τους στη Βουλή, και οι βουλευτές της Ν.Δ., κ. Μιχαλολιάκος και Κοσμίδης.

Πώς γίνεται και δεν υπάρχει ούτε ένας έκπτωτος εργολάβος σε ΔΕΚΟ ή νοσοκομεία;

Την απάντηση, εμμέσως πλην σαφώς, δίδει ο γενικός γραμματέας του υπουργείου, κ. Δημ. Κοντός, όταν παραδέχεται στον ραδιοφωνικό σταθμό «ΣΚΑΪ» ότι οι εργολάβοι σε αυτό τον τομέα εκδηλώνουν «έντονη παραβατικότητα, η οποία όμως επικαλύπτεται από τη νομιμότητα».

Ετσι, ο μόνος τρόπος είναι να μιλήσουν οι ίδιοι οι μετανάστες, αυτοί που αναγκάστηκαν υπό την απειλή συνδικαλιστών και εργολάβων να πραγματοποιήσουν αντισυγκέντρωση έξω από το υπουργείο Απασχόλησης για να αποδοκιμάσουν τις συνδικαλίστριες Κούνεβα, Τσιούνη και Παπαθανάση. Μόνο αν αυτοί ξεπεράσουν τον φόβο της «μαύρης λίστας» μπορεί να εντοπιστεί η παρανομία. Αυτό προϋποθέτει έναν άλλο προσανατολισμό και για τη ΓΣΕΕ (δεν έχει δώσει ούτε μία συνέντευξη για το θέμα) αλλά και για την αρμόδια υπουργό, κ. Φάνη Πετραλιά. Απλώς υπενθυμίζουμε ότι οι μετανάστες ούτε ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές, ούτε είναι μέλη των συνδικάτων για να εξασφαλίσουν έδρες στα συνέδρια των Εργατικών Κέντρων.

Λευτεριά στη Παλαιστίνη

interview on the revolt of december

http://therealnews.com/t/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=3048&updaterx=2009-01-05+11%3A18%3A13

thanks a lot to the real news team for spreading the word

Η ανάρτηση υπό τον τίτλο τόπο στους νέους νο3 δημοσιεύθηκε στην ελευθεροτυπία στις 16.12.08, μάζί με άρθρο του καθηγητή Νομικής Αντώνη Μανιτάκη. Σε απάντηση ήλθε η παρακάτω δημοσίευση από τον καθηγητή Ιατρικής Γιώργο Ανωγειανάκι. Τον ευχαριστώ για την απάντηση και επιφυλάσσομαι να απαντήσω άμεσα στο μέλλον.

Ελεύθερο Βήμα


«Πιστέψτε πρώτ' απ' όλα στον εαυτό σας..»


Απάντηση στην επιστολή ενός ανώνυμου φοιτητή

Αγαπητέ Διονύση,

Είμαι πανεπιστημιακός, 60 χρόνων που έζησε τα καλύτερα χρόνια της ζωής του στην Αμερική του '60 και του '70. Πήγα εκεί όταν άρχιζε η εποχή των παιδιών των λουλουδιών και γύρισα στην Ελλάδα αφού είχε «ριζώσει» πια η δημοκρατία στον «τόπο» της. Θα ήθελα να απαντήσω σε μερικά θέματα που έθεσε ο γεροντίστικος λόγος σου, πιστεύοντας ότι ο αντίλογος αυτός θα τύχει της ίδιας εκδοτικής εύνοιας με το γράμμα σου, όπως αυτό μεταγράφηκε από τον Αντώνη Μανιτάκη.

Καημένε Διονύση, διατείνεσαι πως η κοινωνία και το πολιτικό μας σύστημα ξέπεσαν στη σημερινή τους κατάντια, στα «διαπλεκόμενα συμφέροντα, στη διάλυση του δημόσιου τομέα, στο πλιάτσικο των κερδοσκόπων και στην κρατική διαφθορά», αφού εγκατέλειψαν τον (αριστερό;) παράδεισο όπου βασίλευαν οι έννοιες της «κοινότητας και αλληλεγγύης»! Και πως ο όφις ο πονηρός δεν μπορεί να είναι άλλος από τον «καταναλωτικό λήθαργο» που μας έχει καταλάβει!

Ομως, Διονύση, πάντα στην ιστορία έτσι είχαν, έτσι έχουν και έτσι θα μένουν τα πράγματα: Η έννοια της βίας είναι σύμφυτη με την έννοια του κράτους. Γιατί η μόνη λογικοφανής αιτία για την ύπαρξη των κοινωνιών είναι το ότι κανένας δεν μπορεί να μένει ξύπνιος 24 ώρες το 24ωρο -άρα πάντα πρέπει να «τα βρίσκει» με κάποιον που θα «κρατάει τσίλιες» όσο αυτός κοιμάται!

Λυπάμαι Διονύση, αλλά δεν πείθομαι ότι τα λόγια σου, όπως μεταγράφηκαν, είναι αυθεντικά. Γιατί δεν πιστεύω ότι η νέα γενιά μπορεί να είναι ποτέ «τραγική φιγούρα» μόνο και μόνο γιατί ταυτίζει το νόημα της ζωής με «την καριέρα» και με το «να περνάμε καλά» αλλά και γιατί επιμένει πως «κινητά και αυτοκίνητα» αποτελούν το διαβατήριο για την κοινωνική ένταξη. Ετσι ήταν πάντοτε οι νέοι και έτσι πρέπει να είναι: να κάνουν μεγάλα, υλιστικά όνειρα για τη ζωή τους και να καταναλώνουν, επιζητώντας την καλοπέρασή τους! Δεν ξέρω τι είδους απωθημένα έχουν από τη ζωή τους όσοι μεταγράφουν τα λόγια σου -προφανώς γιατί δεν τα θέλουν να ακουστούν όπως εσύ τα λες με τους φίλους σου- αλλά, αν με ρωτήσεις, τα περί «κοινότητας και αλληλεγγύης» είναι μπούρδες. Ρώτησε πρώτα τους μεταγραφείς και διερμηνείς σου σχετικά με το «πόσους έριξαν» στη ζωή τους για να φτάσουν εκεί που είναι και τότε «θα σε λέω». Γιατί αν έστω και ένας από αυτούς έφτασε, εκεί που έφτασε στη ζωή του, τίμια, τότε τόσο η κοινωνία μας όσο και το πολιτικό μας σύστημα δουλεύουν και όλα τα υπόλοιπα είναι ανοησίες. Αν ισχύει αυτό που λες, ότι δηλαδή είναι «πολλαπλάσιος ο κόσμος που φοβήθηκε ή αρνήθηκε να κατεβεί στον δρόμο», άλλο τόσο ισχύει πως είναι πολύ περισσότεροι (από τον ένα που θα ισχυριστεί ότι ήταν απόλυτα τίμιος), αυτοί που στη ζωή τους έφτασαν, με τίμια μέσα, εκεί που βρίσκονται σήμερα.

Και κάτι άλλο ρε Διονύση. Τι σε έπιασε με τους μετανάστες συνομήλικούς σου που σωστά θεωρούν τα «κινητά και αυτοκίνητα» ως το διαβατήριό τους για την κοινωνική ένταξη; Και πώς θέλεις να «ανέβουν» κοινωνικά χωρίς μερικοί από αυτούς να πεθάνουν «στα σύνορα, στα γιαπιά ή στα αστυνομικά τμήματα». Για ρώτα και μερικούς δικούς μας που έχουν πάει μετανάστες-εργάτες να σου πουν τι σημαίνει ξενιτιά! Και μην απορήσεις όταν σου πουν ότι πάντα έτσι γίνεται με την πρώτη γενιά των μεταναστών. Αυτοί την πληρώνουν ώστε η δεύτερη αλλά, κυρίως, η τρίτη γενιά να ενσωματωθεί.

Διονύση. Μην αφήνεις κανένα να σε πείσει πως η πολιτικοποίηση είναι λύση. Η λύση είναι μόνο μία: να πιστέψεις στον εαυτό σου και να ψηφίζεις πάντα πρόσωπα και όχι κόμματα. Και πάνω απ' όλα να μην εμπιστεύεστε κανέναν που η ηλικία του ξεπερνάει τα 35. Ιδίως όταν δεν αφήνουν τα λόγια σου να ακουστούν ελεύθερα αλλά επιμένουν να τα μεταγράφουν ή και να μεταφράζουν. Και αν θες τη γνώμη μου (έστω και αν είμαι πάνω από 35) πρέπει να πολεμήσεις, πάντα εγωιστικά σκεπτόμενος, για λίγα, στοχευμένα μέτρα: Για να εξισωθούν τα όρια συνταξιοδότησης μεταξύ ανδρών και γυναικών προς τα κάτω. Για να συνταξιοδοτηθούν άμεσα όσοι είναι να συνταξιοδοτηθούν ύστερα από αυτό, έστω και αν οι συντάξεις τους είναι συντάξεις πείνας. Για να καταργηθούν οι κάθε είδους επετηρίδες και οι προαγωγές με βάση τη δήθεν εμπειρία. Και για να καταλάβουν οι νέοι τις θέσεις που θα αδειάσουν με βάση τα προσόντα τους και μόνο.

Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος σου και με μόνο γνώμονα αυτόν πρέπει να ψηφίσεις, πρόσωπα κάτω των 35 ετών και όχι κόμματα, στις ερχόμενες εκλογές. Αλλιώς, θα συμβεί αυτό που με τα μάτια μου είδα να συμβαίνει πριν από 40 σχεδόν χρόνια. Ο δικός μου Αλέξης ονομαζόταν James Rector. Σκοτώθηκε στο Berkeley, πυροβολημένος απευθείας από καραμπίνα με «γουρουνόσκαγια» τη «Μαύρη Πέμπτη» 15 Μαΐου 1969. Την ίδια μέρα έγιναν πάνω από 200 συλλήψεις και δεκάδες φοιτητές μπήκαν στο νοσοκομείο για νοσηλεία από τραύματα που τους προξένησε η αστυνομία... Ομως, τρία χρόνια αργότερα, όταν δίδασκα ως Teaching Assistant στο Univesity of Southern California, παρατήρησα ότι οι φοιτητές μου ήταν πολύ πιο συντηρητικοί απ' ό,τι ήμασταν εμείς... τους «κουκουλοφόρους» του Berkeley είχαν αρχίσει να τους διαδέχονται οι «συμμορίες της γειτονιάς», την αποστασιοποίηση από τους γονείς είχε διαδεχτεί μία συνειδητοποίηση πως «οι γονείς είχαν δίκιο»! Ετσι, τις προοδευτικές ελπίδες που είχαν ανατείλει με την εκλογή του προέδρου Kennedy το 1960, τις διαδέχτηκαν 28 χρόνια άκρως συντηρητικής διακυβέρνησης τα τελευταία 40 χρόνια.

Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ




ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/12/2008



Copyright © 2008 Χ. Κ. Τεγόπουλος Εκδόσεις Α.Ε.

http://www.enet.gr/online/online_hprint?q=%E4%E9%EF%ED%F5%F3%E7&a=&id=24966380

O Tocqueville για την εξέγερση

παραθέτω κομμάτια ρήσεων του Τοκβιλ για τις εξεγέρσεις σε δημοκρατικές κοινωνίες, όπως τα έγραψε κυρίως με βάση παρατηρήσεών του για την Αμερική και τη Γαλλία. Τα κομμάτια είναι από το βιβλίο του Νικόλα Σεβαστάκη "φιλόξενος μηδενισμός", τον οποίο και ευχαριστώ για την εμπνευση. Μπορεί η χρήση τους να είναι επιλεκτική, αλλά νομίζω ότι ο Γάλλος φιλόσοφος είναι ακόμη επίκαιρος...


...βλέπουμε να κυριαρχεί η ιδέα ότι η δημοκρατική εποχή κυοφορεί ένα είδος επίπλαστης ηρεμίας στην επιφάνεια μαζί με διάφορες θύελλες στο βάθος των πραγμάτων ή όπως συνηθίζει να υπογραμμίζει ο Τοκίλ, στα ήθη και στα αισθήματα. Μόλις δηλαδή διαφαίνεται μία κατάσταση πολιτικής παγίωσης και ένα κλίμα υγιούς ευστάθειας στη λειτουργία των θεσμών, ξεπροάλλει, απ΄΄ο το βάθος των πραγμάτων, απο τα υπόγεια της σφαίρας του κοινωνικού, η απειλη και η αταξία. Σαν και αυτήν λ.χ. που προέρχεται απο το ρίζωμα των κοινωνικών “δογμάτων” στην ψυχή και στην καρδιά των λαϊκών τάξεων. Όσο μαλιστα η πολιτική ειρήνευση μιας κοινωνίας συντελείται με κακούς όρους – διαφθοράς, ανικανότητας και επιπόλαιης αυταρέσκειας των κυβερνώντων και των ηγέτιδων τάξεων- τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος της υποτροπής των πολιτικών σε κοινωνικα πάθη.

Αν... αναγνωρίζεται η αλλαγή του κώδικα που διέπει το συλλογικό πάθος, η στροφή από τις πολιτικές στις κοινωνικές επαναστάσεις και από τα ρήγματα επιφάνειας στις ανατροπές βάθους και ουσίας, παράλληλα εντοπίζεται κάτι αληθινά παράδοξο: μια ενίσχυση των κοινωνικών αναστατώσεων, η οποία όμως αφορά έναν νέο τύπο συλλογικής αφύπνισης, ένα είδος δηλαδή συλλογικής ενέργειας που λειτουργεί περισσότερο ως αντανάκλαση μιας κοινωνιολογικής και εξελικτικής αναγκαιότητας ή ως συμπύκνωση ενός μιμητικού τελετουργικού - μου φαινόταν πάντοτε ότι ασχολούμαστε με το να παίζουμε τη Γαλλική Επανάσταση παρά με το να τη συνεχίζουμε (Τοκβίλ για την εξέγερση του 1848). Ο Τοκβίλ λέει ουσιαστικά το εξής: ναι μεν μορφές συλλογικού πάθους θα διατηρούνται ή και θα αποκτήσουν ευρύτερο εκτόπισμα στις μελλοντικές δημοκρατικές κοινωνίες, αλλά θα πρόκειται κατά βάση για διατεταγμένες κοινωνικές κινήσεις από τις οποίες θα έχει κατά κάποιον τρόπο “αφαιρεθεί” τι πρωτογενώς συντακτικό πνεύμα.

Ο Τοκβίλ φαίνεται ... να πιστεύει ότι η κατίσχυση ενός συγκεκριμένου τύποθ κοινωνικής δυναμικής μπορεί να φιλοξενεί και μάλιστα να επιταχύνει το αντίθετό του: την όλο και πιο έντονη αδυναμία των υποκειμένων να μετασχηματίζουν το περιβάλλον τους στη βάση μιας πολιτικής εμπιστοσύνης στη δύναμή τους. Έτσι, η ανάδυση του “κοινωνικού” ως νέου προνομιακού πεδίου για την επένδυση συλλογικών και ιδιωτικών παθών δεν ισοδυναμεί με τη χειραφέτηση μιας αντίστοιχης πολιτικής υποκειμενικότητας, μιας νέας φανέρωσης του λαού. Η απελευθέρωση των ιδιαίτερων στοιχείων της κοινωνίας μπορεί αντίθετα να συνδυάζεται με τη μεγάλη ασθένεια των μοντέρνων καιρών: την έντονη παρακμή των δημόσιων αρετών. Μπορεί ... να γίνει το πεδίο υποκατάστασης του λαού – ως πολιτικής υποκειμενικότητας – από την κοινή γνώμη.

τόπο στους νέους νο 3... η εκδίκηση

Η σφαίρα που έφυγε από την κάνη του «εκπροσώπου του κράτους» δεν χτύπησε απευθείας τον Αλέξη. Εξοστρακίστηκε στο εκσυγχρονιστικό όραμα μιας κοινωνίας. Η πολιτική μίας σειράς κυβερνήσεων έπεσε θανάσιμα τραυματισμένη από τη κοινωνική και πολιτική διάλυση. Η ανασυγκρότηση του κράτους πνίγηκε στα διαπλεκόμενα συμφέροντα, στην διάλυση του δημόσιου τομέα, το πλιάτσικο των κερδοσκόπων και την κρατική διαφθορά. Η μεταρρύθμιση σκόνταψε στην εξυπηρέτηση των ημετέρων, την απαξίωση και εμπορευματοποίηση των συλλογικών αγαθών (παιδεία, υγεία). Την ίδια στιγμή, η κοινωνία παρακολουθεί ανήμπορη το άγριο ξύπνημά της από ένα καταναλωτικό λήθαργο μεγαλύτερο από αυτόν κάθε ευρωπαίου εταίρου. Ένα λήθαργο που διέλυσε κάθε έννοια κοινότητας και αλληλεγγύης, αντικαθιστώντας τις με έπιπλα και σκεύη, και που τώρα μετατρέπεται σε καρικατούρα από την κρίση ενός συστήματος που καταβροχθίζει τον εαυτό του.

Μέσα σ’ αυτό το κενό νοήματος, τραγική φιγούρα η νέα γενιά. Η απουσία κάθε προοπτικής αλλαγής την απομακρύνει όχι μόνο από τη πολιτική, αλλά και από κάθε ανάγκη για γνώση και αγώνα, και επομένως από κάθε δυνατότητα να πλάσει τη ζωή της. Το πρόβλημα της υλικής της επιβίωσης είναι μόνο η άκρη μίας πολιτισμικής αβύσσου, ενός κόσμου όπου δεν υπάρχει τίποτα για να αγωνιστείς, κανείς που να σε θεωρεί σύντροφο και να σε αναγνωρίζει ως αυτό που είσαι και μπορείς να γίνεις, ενός κόσμου που αντικαθιστά την ανύπαρκτη κοινότητα με αυτιστικές ομάδες υποκουλτούρας, το νόημα ζωής όχι με τη καριέρα, ούτε καν αυτό, αλλά με μία καταναλωτική υπο – επιβίωση, ένα μειδίαμα «να περνάμε καλά», πνιγμένο στη κατάθλιψη και τις εξαρτήσεις.

Την ίδια στιγμή που η ελληνική νεολαία αποστρέφει αηδιασμένη το βλέμμα της από το καταναλωτικό βόρβορο που η ίδια άφησε τον εαυτό της να κατρακυλήσει, και ενώ αδυνατεί να βρει τις αξίες που θα αποτελέσουν την έξοδο από τη κρίση, η νεολαία των μεταναστών χτυπά με βία τη πόρτα του ναού της «ευημερούσας» κοινωνίας μας που πεισματικά τους αφήνει απέξω. Τα παιδιά αυτά μεγαλώνουν σε μία no man’s land μεταξύ της χώρας προέλευσης που τους έδιωξε και υποδοχής που τους διώχνει. Προσπαθούν να συγχωνεύσουν συστήματα αξιών συχνά ασυμβίβαστα. Κινητά και αυτοκίνητα αποτελούν το διαβατήριό τους για τη χώρα της «κοινωνικής ένταξης», το μέσο απόκτησης αξίας σε μία χώρα που αδιαφορεί αν πεθαίνουν στα σύνορα, στα γιαπιά ή στα αστυνομικά τμήματα.

Αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές των τελευταίων γεγονότων. Οι γνωστές θεωρίες περί γνωστών – αγνώστων, προβοκάτσιας ή αναρχικών, αν και ενίοτε ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα, αδυνατούν να αντιληφθούν τί συμβαίνει, και προσπαθούν μάταια να κρυφτούν από τη πραγματικότητα που τις απειλεί. Οι εξεγέρσεις των ημερών έχουν σαφή κοινωνικά χαρακτηριστικά, όποιος και αν δίνει το παράδειγμα. Τα πρόσωπα πίσω από τις κουκούλες αυτή τη φορά είναι παιδικά. Προφανώς και δεν μιλούν για μια ολόκληρη κοινωνία, αλλά είναι αρκετός ο αριθμός και η άρνησή τους για να μας δημιουργούν άσχημα όνειρα. Αποτελούν μόνο την άκρη μιας μεγάλης σειράς άρνησης και οργής που μόνο ένας ανόητος «φιλισταίος» θα μπορούσε να τα προσπεράσει με τη ταμπέλα του κουκουλοφόρου. Αυτή τη φορά η καταδίκη της «βίας» δεν αρκεί για να κοιμίσει τους φόβους μας. Μία γενιά εξεγείρεται εναντίον του ίδιου του εαυτού της.


Η σφαίρα που κτύπησε τον Αλέξη έσπασε το απόστημα ενός πολιτικού πολιτισμού που σάπιζε από την κενότητα, τον κομφορμισμό, τη διαφθορά. Η αστυνομία αποδεικνύεται περίτρανα μία αυταρχική δημόσια υπηρεσία, που όπως πολλές άλλες, νομίζει ότι κυβερνάει τον τόπο, ότι μπορεί να κάνει ότι θέλει χωρίς να τιμωρείται. Και βέβαια, συνδικαλιστές, πολιτικοί και δικαστές φρόντισαν να της μάθουν ότι έχει δίκιο. Όμως όταν ένα σύστημα αποφασίζει να καλύπτει το κάθε σκουπίδι του, ώστε να μην εκτεθεί στο παραμικρό, στο τέλος παρασύρεται στο σύνολό του. Ένας παρανοϊκός μπάτσος ήταν αρκετός να γκρεμίζει από το ήδη σαθρό βάθρο του ένα ολόκληρο πολιτικό οικοδόμημα που παρασιτεί πάνω στη κοινωνία με τη διαφθορά του, τις πελατειακές σχέσεις και την υποταγή σε λίγα παχιά πορτοφόλια. Και ο βασιλιάς πλέον είναι γυμνός. Οι γλάστρες στα κεφάλια των ματ είναι το χώμα που καλύπτει το σύνολο του πολιτικού μας κόσμου, από το δεξιότερο νεοφιλελευθερισμό και συντηρητισμό (!) μέχρι τον αριστερότερο οπορτουνισμό και αερολογία. Το κενό εξουσίας είναι ολοφάνερο. Η κοινωνία έχει απονομιμοποιήσει τους κυβερνήτες της.

Όμως η κοινωνία αδυνατεί να εκφραστεί στις μαζικές κατά τ’ άλλα διαδηλώσεις, με τον ίδιο τρόπο που ασφυκτιά από την υπόλοιπη πολιτική. Είναι πολλαπλάσιος ο κόσμος που φοβήθηκε ή αρνήθηκε να κατέβει στο δρόμο, παρόλο που η καρδιά του ήταν δίπλα στον Αλέξη. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που δυσφορούν με τη κατάσταση αδυνατεί να ακολουθήσει το ατελείωτο ποτάμι βίας που έχει ξεσπάσει. Αντιθέτως, η βία αυτή, που έχει σιωπηρά ενθαρρυνθεί από την αστυνομία και ρητά σχεδόν από την ηγεσία της (βλ δηλώσεις Παυλόπουλου) οδηγεί τους διαδηλωτές όλο και μακρύτερα από τη κοινωνία. Το αίτημα για τάξη και ασφάλεια δεν αποτελεί γέννημα ούτε της κυβέρνησης ούτε των δημοσιογράφων, αλλά των έντρομων πολιτών που νιώθουν να πνίγονται ανάμεσα σε ένα ανίκανο κράτος και ένα «σερνάμενο χάος». Και βέβαια η απομόνωση του κινήματος θα σημάνει όχι μόνο τον θάνατό του, αλλά και τον θάνατο μαζί του όλων αυτών των σημαντικών αιτημάτων που δεν ακούγονται από το θόρυβο των δακρυγόνων και των μολότοφ: τη ριζική αναδιοργάνωση της αστυνομίας, την ανασύσταση και αναζωογόνηση της δημόσιας σφαίρας, την υπεράσπιση των συλλογικών αγαθών και αξιών μίας κοινωνίας, την ενθάρρυνση της δημιουργίας ενός κόσμου για τη νέα γενιά από την ίδια και η θωράκιση του κόσμου αυτού. Η ανάγκη δηλαδή δημιουργίας από την ίδια τη κοινωνία, και όχι η θεσμοθέτηση μέσω κάποιου νόμου, ενός νέου πολιτισμού, μίας νέας πολιτικής της αξιοπρέπειας, της αλληλεγγύης, της συλλογικής ζωής, μίας ζωής με και για τους συνανθρώπους μας, και όχι δίπλα στα εμπορεύματά μας. Μιας ζωής συμμετοχής και συλλογικής υπευθυνότητας για αυτό που κάνουμε (είτε μιλάμε για φοιτητές και εργαζόμενους, είτε για δικαστές και αστυνομικούς). Και βέβαια η γέννηση μίας νέας κοινωνικής και πολιτικής ηθικής, αντίθετης στο φιλελεύθερο αγοραίο ατομισμό, αλλά και ξένης με το μηδενισμό.

Η ευκαιρία είναι μπροστά μας. Το σύστημα δεν μπορεί να διατηρηθεί για πολύ ακόμη. Η νομιμοποίησή του έχει πάψει. Ο μηδενισμός όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει τίποτα, όσο σάπιο και αν είναι. Ας γεμίσουμε λοιπό το κενό με θετικά νοήματα και αξίες, πριν μας προλάβουν άλλοι.